Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 bắt đầu hành trình từ một hoạt động mang nhiều ý nghĩa: chương trình “Tụ hội sáng tạo” và tiếp nối bằng chuỗi các hoạt động trải dài suốt từ tháng 1 đến tháng 11, với đích đến là một sự kiện lễ hội quy mô lớn. Nếu như các mùa lễ hội trước, người ta thường mặc định Lễ hội Thiết kế Sáng tạo là một sự kiện văn hóa – nghệ thuật thường niên thì năm 2026 này, Lễ hội sẽ định vị một dấu ấn mới “Hệ sinh thái sáng tạo đô thị”, mà ở đó kinh tế sáng tạo và sự kết nối liên ngành sẽ là hai trụ cột chính.

Hướng đến xây dựng nền kinh tế sáng tạo

Không khó để có thể nhận ra lý do Hà Nội dịch chuyển một sự kiện văn hóa – nghệ thuật thường niên sang thành một hệ sinh thái sáng tạo đô thị, khi mà các sản phẩm sáng tạo giúp nâng cao vị thế cạnh tranh, góp phần phát triển kinh tế một cách bền vững và hài hòa với phát triển xã hội.

Qua 04 mùa tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Hà Nội mong muốn sự kiện này được triển khai ở tầm cao mới, khẳng định vị thế Thủ đô sáng tạo không chỉ trong nước mà ở cả khu vực. Việc dịch chuyển này khẳng định tư duy sáng tạo và sự đột phá trong công tác tổ chức, quản lý và triển khai, vừa là mục tiêu vừa là kết quả của quá trình hiện thực hóa cam kết của Hà Nội khi tham gia Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO một cách hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng là tạo nên một hệ sinh thái công nghiệp sáng tạo có năng lực hội nhập quốc tế, đóng góp phát triển các lĩnh vực công nghiệp văn hóa, cao hơn là phát triển kinh tế, xã hội Thủ đô.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội hướng đến xây dựng nền kinh tế sáng tạo bằng các hoạt động triển lãm sáng tạo, hội chợ sáng tạo, diễn đàn sáng tạo, cuộc thi sáng tạo, dự án sáng tạo, giải thưởng thiết kế sáng tạo, quỹ sáng tạo, hạ tầng sáng tạo. Từ đây, các dự án, ý tưởng liên quan đến hoạt động sáng tạo sẽ được bàn thảo, trao đổi, đối thoại và trưng bày nhằm tăng tính ứng dụng trong thực tiễn. Thậm chí đây cũng là những khu vườn ươm mầm và giúp hỗ trợ các ý tưởng sáng tạo mới trở thành hiện thực. Giới sáng tạo và người dân sẽ được tiếp cận không chỉ ở góc độ hưởng thụ, tham gia, mà còn được kết nối với các đối tác trong nước ở nhiều cấp độ (cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước, nhà quản lý văn hóa, nhà bảo trợ văn hóa) và các đối tác quốc tế.

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, thành phố kêu gọi các dự án, ý tưởng và hành động cụ thể thành các dự án sáng tạo, có tính thương mại và phát triển lâu dài. Các dự án, ý tưởng liên quan đến thiết kế đô thị, thiết kế không gian công cộng, an sinh xã hội, thiết kế cộng đồng… cũng đặc biệt được khuyến khích. Các hoạt động mang tính ứng dụng, thay đổi và nâng cao nhận thức cộng đồng, tạo ra giá trị, nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng được coi trọng. Như vậy, nội hàm của Lễ hội năm nay đã rộng hơn, bao trùm hơn, trong đó lấy hoạt động sáng tạo liên quan đến kinh tế - xã hội làm chủ đạo và người dân làm trung tâm. So với các mùa lễ hội trước, tính chất và mục đích của lễ hội ngày càng rõ ràng hơn, đó là, lấy sáng tạo cộng đồng làm giá trị, lấy kinh tế sáng tạo là mục tiêu phát triển.

Trong năm 2026, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội sẽ có chuỗi các hoạt động sáng tạo được tổ chức trải dài suốt năm và trải rộng theo các nhóm ngành, các không gian, địa điểm, giúp hình thành một hệ sinh thái sáng tạo mạnh mẽ hơn. Tám nhóm hoạt động được tập trung triển khai, trong đó đáng lưu ý là việc hình thành mô hình các Trung tâm công nghiệp văn hóa và thí điểm triển khai một số hoạt động gồm Trung tâm công nghiệp văn hóa Đồng Xuân – Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hóa phường Cửa Nam. Hai trung tâm này khi được hình thành sẽ trở thành một trong những hạt nhân phát triển kinh tế sáng tạo Hà Nội; phù hợp với Nghị quyết số 09- NQ/TU về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến 2030, tầm nhìn đến 2045” và Nghị Quyết số 25/2025/NQ-HĐND về khu phát triển thương mại và văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội

Việc chuyển từ tổ chức lễ hội theo tuyến thành tổ chức theo các khu vực khác nhau cũng nhằm phát huy các ý tưởng của nghệ sĩ và cộng đồng, khuyến khích thí điểm phát triển kinh tế sáng tạo và hướng tới có thể duy trì phát triển thành các dự án hoạt động lâu dài. Các không gian của Lễ hội được lựa chọn một cách có tầm nhìn, bao quát và chiến lược, bao gồm: Không gian di sản (khu vực chợ đồng Xuân - Bắc Qua và Trung tâm Công nghiệp văn hoá Đồng Xuân; không gian Kẻ Chợ (khu vực phố cổ Hà Nội với 36 phố hàng); không gian Tương lai (Mạng lưới các công viên trên địa bàn Thành phố); không gian sinh thái (khu vực bãi giữa và ven sông Hồng); Không gian cộng đồng (các không gian văn hoá, các thiết chế…trên toàn thành phố).

Nơi hội tụ các nguồn lực sáng tạo

Để khuyến khích các nguồn lực sáng tạo, thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển hỗ trợ. Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành các nghị quyết về: quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố; cơ chế chính sách về đầu tư và hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo; khu phát triển thương mại và văn hóa; tổ chức và hoạt động của các trung tâm công nghiệp văn hóa... Các nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc phát huy tiềm lực của đội ngũ chuyên gia, cộng đồng sáng tạo cống hiến để thành phố phát triển nhanh và bền vững.

Tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm nay là một lực lượng đông đảo các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo gồm: Cộng đồng thiết kế sáng tạo; doanh nghiệp sáng tạo – nhà đầu tư – nhà tài trợ; các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực; các chuyên gia, nghệ sĩ, đối tác quốc tế và công chúng.

Kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam khẳng định sự cam kết đồng hành của các nhà sáng tạo với thành phố Để triển khai các định hướng của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, Hội Kiến trúc sư Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành thúc đẩy sự kết nối liên ngành với các nhà thiết kế, các nghệ sĩ, nghệ nhân trong hành trình sáng tạo, thiết kế những không gian truyền cảm hứng, gắn với đời sống và có sức lan toả dài lâu. Qua 04 kỳ lễ hội đã chứng minh sự cống hiến tận tâm và rất riêng của giới sáng tạo Việt Nam: tính nhân bản, sự giản dị, chân thành, chất liệu bản địa, trách nhiệm dấn thân gắn kết với cộng đồng - và khả năng tái sinh những không gian nhỏ bé nhưng đầy sức sống.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà cũng bày tỏ: Thành phố Hà Nội mong muốn nhận được nhiều hơn nữa sự đồng hành của các cơ quan quản lý, các trường đại học, doanh nghiệp, nghệ nhân, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ và toàn thể cộng đồng sáng tạo để cùng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo, tiếp tục hiện thực hóa chủ trương của thành phố Hà Nội về khai thác nguồn lực văn hóa phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô một cách bền vững.

Là một sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn cả trong nước và đang dần trở nên quan trọng ở khu vực, được UNESCO đánh giá cao và hỗ trợ nhiều mặt, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội ngày càng phát triển cả về chiều sâu và bề rộng. Kết quả đó xuất phát từ một nền tảng vững chắc, đó là nguồn lực sáng tạo của Hà Nội dồi dào, chất lượng, và tinh thần của các cư dân thành phố luôn mang trong mình khát vọng vươn lên, luôn đam mê cống hiến.

Hà Nội với hệ thống 5.922 di tích, 1.793 di sản văn hóa phi vật thể, khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề là kho báu không giới hạn cho hoạt động sáng tạo nếu biết cách tìm tòi, nuôi dưỡng và khai thác. Đồng thời, thành phố còn có rất nhiều không gian công cộng, không gian xanh, các di tích, các công trình di sản công nghiệp, công trình kiến trúc cũ … có thể phát triển thành các không gian sáng tạo, hoặc cộng hưởng với các nhà sáng tạo.

Nguồn lực đã dồi dào, chính sách rộng mở, lãnh đạo đã kêu gọi tham gia, Lễ hội đã trải thảm mời đón các ý tưởng và dự án, như vậy cộng đồng sáng tạo còn chần chừ gì nữa mà không vào cuộc hết mình?

Thuận Đinh