THÔNG CÁO BÁO CHÍ
HÀ NỘI KHỞI ĐỘNG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG SÁNG TẠO, PHÁT ĐỘNG CUỘC THI THIẾT KẾ KHÔNG GIAN SÁNG TẠO 2026
Hà Nội, ngày 18 tháng 07 năm 2026 – Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Lễ Khởi động Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo và phát động Cuộc thi Thiết kế không gian đô thị 2026, với chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị” được tổ chức nhằm kết nối các nguồn lực xã hội, tìm kiếm những ý tưởng mới và thúc đẩy quá trình hình thành hệ sinh thái không gian sáng tạo của Thủ đô.
Sự kiện gồm hai phần chính: Phần thứ nhất là Lễ phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026, chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị”. Phần thứ hai là tọa đàm “Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội – Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo”.
Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo là sáng kiến do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam khởi xướng trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, với sự đồng hành của UNESCO, Tập đoàn Sovico, các trường đại học, doanh nghiệp cùng nhiều đối tác trong nước và quốc tế.
Từ Thành phố sáng tạo đến hệ sinh thái sáng tạo đô thị
Năm 2019, Hà Nội được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố sáng tạo toàn cầu – UNESCO Creative Cities Network, trở thành Thành phố sáng tạo thứ 246 trên thế giới và là Thủ đô thứ 32 được công nhận trong lĩnh vực Thiết kế.
Từ dấu mốc này, Hà Nội đã triển khai nhiều kế hoạch đổi mới và hội nhập, xác định sáng tạo và kinh tế sáng tạo là những động lực quan trọng trong tiến trình xây dựng một thành phố năng động, toàn diện và phát triển bền vững.
Định hướng đó từng bước được hiện thực hóa thông qua Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện thường niên được tổ chức từ năm 2021 với sự tham gia ngày càng sâu rộng của các kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, nghệ nhân, chuyên gia, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo trên cả nước.
Năm 2026, Lễ hội tiếp tục mở rộng từ việc tổ chức một chuỗi sự kiện sang mục tiêu xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị. Theo đó, các hoạt động không chỉ tập trung giới thiệu tác phẩm và ý tưởng, mà còn hướng tới khảo sát, tư vấn và hợp tác cùng các địa phương trong việc tái thiết đô thị; cải tạo không gian công cộng; chuyển đổi chức năng các công trình; phát huy hiệu quả các trung tâm văn hóa; đồng thời, hình thành những không gian thiết kế sáng tạo có khả năng vận hành năng động, linh hoạt và lâu dài.
Trong tiến trình này, hạ tầng sáng tạo được nhìn nhận không chỉ là hệ thống công trình, hay không gian vật chất, mà còn bao gồm cộng đồng sử dụng, mạng lưới hợp tác, dữ liệu, cơ chế quản trị, nguồn lực tài chính và những điều kiện cần thiết để các sáng kiến được thử nghiệm, phát triển và tạo ra giá trị cho thành phố.
Phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026
Được tổ chức trên quy mô toàn quốc, Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 với chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị” hướng tới kết nối kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, chuyên gia, nhà nghiên cứu, sinh viên và cộng đồng sáng tạo cùng đề xuất những mô hình mới cho không gian đô thị Hà Nội, không chỉ về hình thức kiến trúc mà còn trong mối quan hệ với cơ chế chính sách, phương án tài chính, mô hình quản trị và nguồn lực cộng đồng.
Mục tiêu của Cuộc thi là tạo lập và duy trì những môi trường thuận lợi cho sáng tạo trong thành phố; kết nối không gian công cộng với các giá trị văn hóa, lịch sử và đời sống thường nhật; đồng thời, tìm kiếm những cách thức chuyển đổi các công trình, địa điểm đang bỏ trống hoặc hoạt động kém hiệu quả thành nguồn lực mới cho kinh tế sáng tạo. Đồng thời, cuộc thi cũng đặt trọng tâm vào việc kết nối các làng nghề và khu vực ven đô với hệ sinh thái sáng tạo của khu vực trung tâm. Người dự thi có thể đăng ký tham gia ở nhóm chuyên nghiệp hoặc bán chuyên, và chủ động đề xuất một địa điểm cụ thể để nghiên cứu theo 03 hạng mục:
(1) Hạ tầng thúc đẩy sáng tạo
Tập trung tái kích hoạt các không gian công cộng và thiết chế cộng đồng như quảng trường, vườn hoa, công viên, gầm cầu, nhà ga, tuyến phố đi bộ, nhà văn hóa, khu chung cư hoặc khu ở cũ…Giải pháp cần bảo đảm tính hòa nhập, khuyến khích cộng đồng tham gia và có khả năng vận hành bền vững.
(2) Không gian sáng tạo từ các công trình chuyển đổi chức năng
Đề xuất chuyển đổi nhà máy cũ, trụ sở dôi dư, thiết chế văn hóa hoạt động chưa hiệu quả và các công trình đô thị có tiềm năng thành không gian phục vụ công nghiệp văn hóa. Cuộc thi khuyến khích các giải pháp can thiệp tối thiểu, chi phí hợp lý, linh hoạt và phù hợp để thử nghiệm những mô hình mới.
(3) Bảo tồn và phát huy không gian kiến trúc, quy hoạch truyền thống
Hướng tới xây dựng các mô hình sáng tạo tại khu vực ven đô, làng cổ và làng nghề; kết nối di sản, tri thức thủ công và nguồn lực địa phương với thiết kế, giáo dục, du lịch, công nghệ và thị trường đương đại. Các đề xuất cần vừa bảo tồn bản sắc, vừa tạo ra giá trị kinh tế – xã hội mới cho cộng đồng.
Tại lễ phát động ngày 18/7, Ban Tổ chức công bố nhiệm vụ thiết kế, các địa điểm gợi ý, quy chế, tiêu chí đánh giá và tiến độ của Cuộc thi; đồng thời trao đổi trực tiếp với các đơn vị, nhóm tác giả và cộng đồng quan tâm.
Tọa đàm “Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội – Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo”
Một nội dung được giới thiệu trong khuôn khổ sự kiện là Dự án “Ngỡ ngàng Hà Nội” (Hanoi Surprises) – Kết nối nghệ thuật các không gian công cộng do Phòng Quản lý Di sản, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chủ trì, phối hợp với Tạp chí Kiến trúc, Nhóm Vác Tù Và và KTS Đoàn Kỳ Thanh triển khai.
Dự án gợi mở cách xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị từ một mạng lưới các điểm can thiệp, thay vì những tác phẩm hoặc sự kiện đơn lẻ. Qua đó, thành phố có thể từng bước trở thành một “bảo tàng mở” giàu bản sắc, nơi nghệ thuật hiện diện trong đời sống hằng ngày, tương tác với cộng đồng và kết nối các giá trị di sản với công nghệ, không gian số. Các điểm nghệ thuật cũng có thể hình thành những hành trình trải nghiệm mới, góp phần tăng sức hấp dẫn cho Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, du lịch đô thị, kinh tế đêm và các hoạt động thương mại – văn hóa.
Trong giai đoạn triển khai, dự án sẽ tiến hành nghiên cứu 46 điểm nghệ thuật đường phố, phân bổ theo 5 nhóm không gian, gồm: Không gian Di sản, Không gian Kẻ chợ, Không gian Tương lai, Không gian Sinh thái và Không gian Cộng đồng. Các điểm can thiệp này trải từ chợ Đồng Xuân, tháp nước Hàng Đậu, các ngõ nhỏ phố cổ, trạm biến áp đô thị, khu vực gầm cầu, bãi giữa sông Hồng đến sân chung của các khu tập thể, chung cư cũ. Tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026, Ban Tổ chức sẽ lựa chọn một số điểm nổi bật để triển khai thí điểm.
“Ngỡ ngàng Hà Nội” cũng là một gợi mở trực tiếp cho Cuộc thi Ý tưởng Thiết kế không gian sáng tạo Hà Nội – 2026, đặc biệt ở hạng mục hạ tầng thúc đẩy sáng tạo, khi đặt ra câu hỏi về cách tái kích hoạt các không gian công cộng, tổ chức sự tham gia của cộng đồng và tạo ra những mô hình sáng tạo có khả năng vận hành thực tế trong đô thị.
Đó cũng là chủ đề xuyên suốt phần thảo luận tại tọa đàm do nhà báo Bùi Thị Thanh Hương, Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam điều phối, với sự tham gia của KTS Đoàn Kỳ Thanh, nghệ sĩ Phong Punk và các đại biểu tham dự. Các khách mời tham dự thảo luận đã cùng gợi mở phương pháp tiếp cận dành cho Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo Hà Nội – 2026, với việc tìm cách trả lời câu hỏi: Làm thế nào để những ý tưởng và can thiệp nghệ thuật trong thời gian diễn ra lễ hội có thể phát triển thành hạ tầng sáng tạo lâu dài, sống động và thực sự phục vụ người dân?
Thông qua cuộc đối thoại đa chiều, Ban tổ chức kỳ vọng cung cấp thêm căn cứ thực tiễn cho các nhóm dự thi, đồng thời làm rõ con đường để những phương án tốt không dừng lại trên hồ sơ, mà có thể được kết nối với nguồn lực đầu tư, triển khai thử nghiệm và từng bước trở thành một phần của hệ sinh thái sáng tạo Hà Nội.
Tạo nền tảng để sáng tạo tiếp tục sau lễ hội
Thông qua Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 hướng tới tạo ra những kết quả có khả năng tiếp tục vận hành sau thời gian diễn ra sự kiện.
Các cuộc thi, khảo sát, dự án nghệ thuật và tọa đàm không phải những hoạt động độc lập, mà là những hợp phần của một tiến trình chung: Phát hiện nguồn lực, kết nối con người, thử nghiệm giải pháp, đưa công chúng tham gia và từng bước xây dựng mô hình quản trị phù hợp.
Từ những không gian đã có, những cộng đồng đang hiện diện và những giá trị được tích lũy qua nhiều thế hệ, Chương trình kỳ vọng mở thêm cơ hội để Hà Nội phát triển một hệ sinh thái sáng tạo gắn với bản sắc văn hóa, đời sống xã hội và những nhu cầu thực tiễn của đô thị đương đại.
--------------------------------------------