I. GIỚI THIỆU CHUNG

Di sản văn hóa không chỉ là quá khứ, mà là hành trình sống cùng thời đại.

Di sản văn hóa không phải là những gì chỉ tồn tại trong quá khứ, nó là những bước chân vững chắc mà chúng ta tiếp bước trong cuộc sống đương đại. “Theo bước di sản cộng đồng” chính là hành trình mỗi thế hệ kế thừa và làm mới di sản, tạo ra những mối liên kết giữa quá khứ và hiện tại. Di sản không phải là thứ để chỉ nhìn ngắm hay bảo vệ mà là nguồn cảm hứng bất tận để sáng tạo, để tái hiện, và để hòa nhập vào đời sống hiện đại.

Đặc biệt, hành trình này là một cuộc đối thoại giữa các thế hệ, nơi mỗi bước đi của cộng đồng góp phần tái tạo và làm phong phú thêm di sản văn hóa qua những cách thức sáng tạo. Khi thế hệ trẻ, cộng đồng và các nghệ sĩ, nhà thiết kế lấy cảm hứng từ di sản, họ không chỉ gìn giữ mà còn thổi vào đó sức sống mới, tạo nên những sản phẩm, tác phẩm, và không gian văn hóa đương đại. Di sản không chỉ được bảo tồn mà tiếp tục “sống” và phát triển theo nhu cầu và xu hướng hiện đại.

Tiếp nối thành công của mùa giải đầu tiên được tổ chức vào năm 2025, Cuộc thi Sáng tạo “Theo bước di sản cộng đồng” năm 2026 tiếp tục kêu gọi các cá nhân, cộng đồng và các nhà thiết kế trẻ tham gia vào hành trình sáng tạo trên nền di sản. Cuộc thi năm nay tìm kiếm những giải pháp sáng tạo vừa bảo tồn tinh thần nguyên bản, vừa phù hợp với đời sống hiện đại, đóng góp vào việc tiếp nối dòng chảy văn hóa trong thời gian.

II. ĐỐI TƯỢNG THAM GIA 

Cá nhân không giới hạn giới tính, nghề nghiệp: Đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam, yêu thích và có niềm đam mê với các sản phẩm công nghiệp văn hoá dựa trên di sản của cộng đồng và có khả năng hỗ trợ cho cộng đồng sở hữu di sản, góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hoá.

Người trong độ tuổi từ 21 - 30 tuổi sinh sống và làm việc tại Việt Nam, có thể là:

• Nhà thiết kế, nghệ nhân, và những người đam mê sáng tạo sản phẩm thủ công.
• Sinh viên năm cuối, học viên các lĩnh vực di sản, văn hóa, khoa học xã hội nhân văn, nghệ thuật, thiết kế, truyền thông, công nghệ...
• Cá nhân yêu thích việc sáng tạo dựa trên di sản văn hóa và truyền thống, các nhóm sáng tạo có tính liên ngành...

II. MÔ TẢ CHI TIẾT CUỘC THI

Cuộc thi là một hành trình trải nghiệm chuyên sâu, nơi các cá nhân không chỉ dừng lại ở việc đưa ra ý tưởng mà còn thực sự dấn thân vào đời sống di sản.

1. Các hoạt động chính

• Sáng tạo sản phẩm: Thí sinh phát triển các ý tưởng hoặc sản phẩm cụ thể dựa trên các yếu tố di sản vật thể như kiến trúc, hoa văn, kỹ thuật chế tác.
• Chuyến điền dã thực tế (5 ngày): Thí sinh vượt qua vòng sơ loại sẽ tham gia chương trình "Cùng ăn, cùng ở, cùng làm" tại các làng nghề.
• Hoạt động Mentoring: Làm việc trực tiếp với các nghệ nhân và chuyên gia kinh tế để tinh chỉnh thiết kế và hoàn thiện mô hình kinh doanh.

2. Mục tiêu và Đối tác phối hợp

• Mục tiêu cốt lõi: Trọng tâm của cuộc thi không nằm ở giá trị giải thưởng cuối cùng mà nằm ở quá trình lựa chọn khắt khe để tham gia chương trình. Mục tiêu là giúp thí sinh thấu hiểu sâu sắc giá trị di sản, từ đó biến di sản thành tài sản kinh tế thiết thực và tạo ra dòng tiền bền vững cho cộng đồng.
• Đối tác phối hợp: Thí sinh sẽ phối hợp chặt chẽ với các nghệ nhân làng nghề, cộng đồng nắm giữ di sản và các chuyên gia tư vấn thương mại trong suốt hành trình.

3. Quyền lợi của thí sinh

• Được tham gia khóa huấn luyện thực tế thông qua chuyến điền dã để thẩm thấu giá trị cốt lõi của di sản.
• Cơ hội nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng thực tế thông qua sự cố vấn từ các chuyên gia hàng đầu.
• Mở ra các cơ hội hợp tác, hiện thực hóa sản phẩm và phát triển thương hiệu bền vững trong tương lai.

III. THỂ LỆ 

Cuộc thi được tổ chức theo hình thức trực tuyến kết hợp với hoạt động thực địa (điền dã).

1. Yêu cầu về bài thi:
Bài dự thi phải là một Sản phẩm cụ thể hoặc Ý tưởng sản phẩm hoàn chỉnh đáp ứng đúng các tiêu chí sau:

• Tính định hướng địa bàn: Sản phẩm bắt buộc phải được phát triển dựa trên 01 trong các vùng di sản/cộng đồng di sản cụ thể mà BTC đã lựa chọn như sau:

1. Làng nghề gốm Bát Tràng
2. Làng tranh sơn mài Hạ Thái
3. Đồng bào Mông ở Chế Cu Nha - Mù Cang Chải

(Các bài thi lấy cảm hứng ngoài danh mục của BTC sẽ được coi là không hợp lệ).

• Tính ứng dụng di sản vật thể: Phải thể hiện rõ ràng cách thức khai thác các yếu tố của di sản vật thể (kiến trúc, hoa văn, chất liệu, kỹ thuật chế tác...) vào thiết kế sản phẩm đương đại.
• Kế hoạch thương mại hóa (Bắt buộc): Thí sinh phải trình bày phương án đưa sản phẩm ra thị trường, bao gồm:
• Đối tượng khách hàng mục tiêu: Ai sẽ là người mua sản phẩm này?
• Khả năng sản xuất hàng loạt: Sản phẩm có thể sản xuất thủ công quy mô lớn hoặc sản xuất công nghiệp hay không?
• Giá trị kinh tế: Dự kiến phân khúc giá và khả năng cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường.
• Kênh phân phối: Dự kiến sản phẩm sẽ được bán ở đâu (Cửa hàng lưu niệm, sàn TMĐT, xuất khẩu...)?

(Bài viết trình bày bằng tiếng Việt, độ dài không quá 500 từ).

3. Hồ sơ đính kèm:

• Bài viết thuyết minh (Tiếng Việt, không quá 800 từ): Nêu rõ cảm hứng di sản, quá trình ứng dụng vào sản phẩm và chi tiết Kế hoạch thương mại hóa.
• Hình ảnh minh họa: Bản vẽ kỹ thuật, phối cảnh 3D hoặc ảnh chụp sản phẩm mẫu (Prototype). Định dạng JPG/PNG/PDF, tối thiểu 300dpi.
• Cam kết quyền tác giả: Đảm bảo sản phẩm là nguyên bản, không sao chép.

4. Hình thức tham gia: Theo cá nhân

5. Tiêu chí chấm điểm:

6. Lưu ý:

• Bài dự thi cần lấy cảm hứng từ 01 di sản văn hoá cụ thể từ 1 trong số các làng nghề sở hữu di sản đã được BTC lựa chọn làm đề bài (nghề gốm, nghề sơn mài và nghệ thuật thủ công của đồng bào Mông)
• BTC ưu tiên các giải pháp sáng tạo có khả năng tạo ra dòng tiền bền vững cho cộng đồng sở hữu di sản, góp phần biến di sản thành tài sản kinh tế thiết thực.
• Sản phẩm sáng tạo mới, không sao chép, không vi phạm sở hữu trí tuệ.
• Kèm thư "Cho phép BTC sử dụng trên các nền tảng truyền thông" (theo mẫu).

IV. QUY TRÌNH VÀ CÁCH THỨC DỰ THI

Quy trình đánh giá :
Bài dự thi sẽ được đánh giá qua các giai đoạn sau:

1. Vòng Sơ khảo: BGK chấm điểm hồ sơ đăng ký (sản phẩm/ý tưởng ban đầu) để chọn ra các bài thi xuất sắc nhất.
2. Vòng Điền dã & Hoàn thiện (Điểm mới): Các thí sinh được chọn tham gia chuyến đi thực tế, làm việc và ở cùng nghệ nhân làng nghề trong 5 ngày để học hỏi, tinh chỉnh và hoàn thiện sản phẩm.
3. Vòng Chung kết: Các tác giả trực tiếp trình bày và bảo vệ sản phẩm đã được điều chỉnh trước BGK.

Các bước gửi bài dự thi:

• Bước 1: Điền thông tin và gửi bài qua form đăng ký (Link form sẽ được công bố).
• Bước 2: Nhận mail xác nhận bài thi hợp lệ từ BTC.
• Bước 3: Nhận mail xác nhận bài thi được đăng tải bình chọn trên website disanketnoi.vn.
• Bước 4: Nhận thông báo kết quả sơ khảo và lịch trình chuyến điền dã (đối với các đội lọt vào vòng trong).

V. CƠ CẤU GIẢI THƯỞNG

Giải chính (do Ban Giám khảo đánh giá):

• 01 Giải Vàng: 20.000.000 VNĐ + Giấy chứng nhận + Cơ hội hợp tác hiện thực hóa sản phẩm.
• 01 Giải Bạc: 15.000.000 VNĐ + Giấy chứng nhận + Cơ hội hợp tác hiện thực hóa sản phẩm.
• 01 Giải Đồng: 10.000.000 VNĐ + Giấy chứng nhận + Cơ hội hợp tác hiện thực hóa sản phẩm.
• 01 Giải Tiềm năng: 5.000.000 VNĐ + Giấy chứng nhận + Cơ hội hợp tác hiện thực hóa sản phẩm.

Giải phụ - Giải Khán giả yêu thích (dựa trên bình chọn):

• 01 giải duy nhất: 1.000.000 VNĐ + Giấy chứng nhận. (Dành cho bài thi có lượt tương tác cao nhất trên Website disanketnoi.vn).

VI. THỜI GIAN DIỄN RA 

• Thời gian nhận bài dự thi vòng sơ khảo: Từ 21/6/2026 - 31/7/2026.
• Thời gian công bố các ý tưởng được chọn: Từ 10/9 - 15/9
• Hoạt động điền dã, làm việc cùng nghệ nhân & mentoring: Từ 15/9 - 30/9
• Thời gian bình chọn online: (Song song với thời gian đánh giá, từ 15/9 - 30/9)
• Đêm chung kết và trao giải: Dự kiến 15/10 - 15/11/2026.