Công chúng không nhiều người biết trong tòa nhà cổ kính mặc trầm số 19 Lê Thánh Tông, có Bảo tàng Sinh học, thuộc Khoa Sinh học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay là Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Cùng với lịch sử xây dựng 100 năm của tòa nhà này, đây cũng là Bảo tàng Sinh học đầu tiên ở Đông Dương và Việt Nam, được thành lập từ năm 1926.

Nối tiếp mạch Cảm thức Đông Dương, từ các cụm triển lãm Cội nguồn tri thức, Kế thừa, Mạch nguồn và Đồng vọng từ quá khứ, các tác phẩm trưng bày ở tầng 2 của tòa nhà tương tác cùng câu chuyện và bối cảnh của Bảo tàng sinh học, gợi nhắc sự đóng đinh đâu đó của thời gian còn hiện diện nơi đây. “Tiêu bản thời gian” là chùm các tác phẩm sắp đặt “Sự trở về từ hư vô” của nghệ sĩ Phạm Thủy Tiên. Dưới mẫu vật là khung xương bò ngay trước Bảo tàng, nghệ sĩ đã sắp đặt ánh sáng với giấy Dó kết hợp đèn, động cơ… tạo những chuyển động nửa thực, nửa hư, làm người xem cảm giác những mạch đập từ khởi nguyên quay về. Bên cạnh sắp đặt này là chùm tác phẩm sơn mài “Trong thinh lặng những mầm cây đang nở” của họa sĩ Đỗ Vũ Minh Ngọc. Các tác phẩm là lời tự sự về ngôn ngữ vô thanh của tự nhiên và bất biến theo thời gian. Thời gian dài như những cánh rừng đi lạc, âm thanh của gió, sự yên lặng tiếng chim kêu thấp thoáng tưởng chừng như là hơi thở, là tiếng vọng của muôn loài.

Ở hàng lang Bảo tàng là các tác phẩm tranh lụa “Trùng” vẽ hoá thạch côn trùng và động vật của hoạ sĩ Trần Thị Thu Thảo. Sự mềm mại trong chất liệu, màu sắc, đường nét cổ điển của tranh lụa khắc họa các hóa thạch hài hòa trong không gian trưng bày các mẫu vật của bảo tàng sinh vật học. Tiếp đó là các tác phẩm lụa “Hình - Bóng” của họa sĩ Nguyễn Cẩm Nhung gợi cảm thức thực-hư cho người xem. Các tiêu bản, là hình hay là bóng của quá khứ?

Để lên các tầng gác, người tham quan phải đi theo một cầu thang nhỏ, bám vào bức tường lỗ chỗ vết thời gian. Và tại đó, các nghệ sĩ đã sắp đặt cụm tác phẩm “Trốn tìm” của họa sĩ Nguyễn Cẩm Nhung vẽ trên giấy Dó. Những ai, những gì đã từng vin vào cầu thang này để đi qua nơi đây?

Giá như thời gian cũng có thể làm thành tiêu bản?!

-------------------

Few people know that in the ancient building at 19 Le Thanh Tong Street, there is the Biological Museum, University of Hanoi—now known as the University of Science, Vietnam National University. Along with the building's 100-year history, this museum is also the first biology museum in both Indochina and Vietnam, established in 1926.

Continuing the thread of “Indochina Sense”, from the exhibition clusters Origins of Knowledge, Inheritance, Flow of Origins, and Resonance from the Past, the artworks displayed on the second floor of the building interact with the story and context of the Biological Museum, evoking a sense of time that is still present here. The Time Artifact is a series of installation works titled Return from Nothingness by artist Pham Thuy Tien. Below the cow skeleton at the entrance of the museum, the artist has arranged light with Do paper, combined with lamps, motors, and other elements to create movements that are half-real, half-illusion, giving the viewer the feeling of a pulse returning to the origin. Next to this installation is a series of lacquer works titled In Silence, the Buds Begin to Bloom by painter Do Vu Minh Ngoc. These works tell a story about the silent language of nature, unchanging over time. Time is long, like wandering forests, the sound of the wind, and the quiet calls of birds - almost as if they were breaths, the echoes of all living things.

Along the corridor of the museum are a series of silk paintings titled Insect by artist Trần Thị Thu Thảo, depicting the petrified remains of insects and animals. The softness of the material, the colors, and the classic lines of the silk paintings portray the fossils in harmony with the space displaying the specimens of the Biological Museum. Next are the silk works Shape - Shadow by artist Nguyễn Cẩm Nhung, evoking a sense of reality and illusion for the viewer. The specimens—are they the shapes or shadows of the past?

To reach the upper floors, visitors must climb a small staircase, clinging to the wall marked by the scars of time. There, the artist has arranged the installation Hide and Seek by Nguyễn Cẩm Nhung, painted on Do paper. Who, or what, once held onto this staircase to pass through here?

If only time could also become a specimen!